Archiwa: Rośliny

Gynura aurantiaca, znana też jako Purpurowa Roślina Pasji, to szybko rosnąca, pnąca roślina wieloletnia ceniona za swoje świecące, purpurowe, aksamitne liście. Gęste, jedwabiste włoski pokrywają liście i łodygi, tworząc świetlisty blask w jasnym, pośrednim świetle. Liście są głęboko zielone pod purpurowymi włoskami, z delikatnie ząbkowanymi brzegami i puszystą teksturą, która przyciąga uwagę, ale powinna być obsługiwana delikatnie. W domu dobrze rośnie w wiszących koszach lub jako roślina na stole, gdzie częste uszczykiwanie zachęca do rozkrzewiania się i pełniejszego wyglądu. Z czasem może wydać pomarańczowe, ostro-kolczaste kwiaty o intensywnym zapachu, które wielu hodowców usuwa, aby zaoszczędzić energię i zachować estetykę. Jako roślina doniczkowa jest stosunkowo krótkotrwała, ma tendencję do wydłużania się po dwóch, trzech latach, ale łatwo rozmnaża się z sadzonek, co umożliwia łatwe odświeżenie. Zapewnij jej porowate, lekko kwaśne, dobrze przepuszczalne podłoże, unikaj moczenia włoskowatych liści i utrzymuj stałe ciepło oraz umiarkowaną wilgotność, aby kolory pozostały żywe, a wzrost zwarty.

Phytolacca americana, znana powszechnie jako amerykański pokeweed, to bujna, wieloletnia roślina zielna, pochodząca z wschodniej części Ameryki Północnej. Wiosną wyrasta z masywnego korzenia palowego, tworząc mocne, czerwonawo-purpurowe łodygi i duże, naprzemienne liście. Latem wydłużone grona małych zielonkawo-białych kwiatów przekształcają się w zwisające kiście błyszczących, atramentowych jagód, które barwią się na fioletowo. Rośliny często osiągają wysokość 1,5–3 m na żyznych glebach i mogą tworzyć zarośla. Ptaki uwielbiają owoce, a ich nasiona rozsiewają szeroko, przyczyniając się do naturalizacji i zachowań jako chwasty. Roślina obumiera do korzenia po przymrozkach i odrasta znowu w każdym wiosennym sezonie. Mimo że wygląda efektownie i jest przyjazna dla dzikiej fauny, wszystkie jej części — zwłaszcza korzenie, dojrzałe liście, łodygi i surowe jagody — są trujące dla ludzi i zwierząt. Historycznie, jagody były używane do barwienia, a bardzo młode pędy spożywane po wielokrotnym gotowaniu, ale ich spożycie jest ryzykowne i nie zalecane. W ogrodach rozwija się przy minimalnej opiece, ale może agresywnie się rozsiewać; należy starannie dobrać miejsce i kontrolować owocowanie, jeśli przeraża nas ich rozprzestrzenienie.

Platanus × hispanica, czyli platan londyński, to energiczne, długowieczne drzewo liściaste chętnie sadzone w miastach ze względu na jego wyjątkową odporność na zanieczyszczenia, zagęszczenie gleby, przycinanie i suszę. Jest naturalną hybrydą Platanus orientalis i P. occidentalis, osiąga przeważnie 20–35 m wysokości z szeroką, kopulastą koroną. Charakterystyczna, łuszcząca się kora odsłania zielone, kremowe i szare plamy. Duże, klonowate liście z pięcioma klapami rzucają gęsty cień, a wiszące kuliste owocniki często utrzymują się aż do zimy. Rośnie szybko w młodości, a tempo wzrostu spowalnia z wiekiem. Najlepiej rośnie w głęboko przepuszczalnych, wilgotnych glebach, ale przystosowuje się do szerokiego zakresu pH gleby, w tym zasadowego podłoża miejskiego. Choć generalnie odporne, może wykazywać antraknozę w chłodne, mokre wiosny i jest podatne na plamistość kory (Ceratocystis platani) w niektórych regionach. Drobne włoski na liściach i kurz mogą drażnić wrażliwe osoby podczas przycinania lub sprzątania. Jego wytrzymałość, piękna kora i rozłożysta korona sprawiają, że jest doskonałym drzewem ulicznym i parkowym tam, gdzie pozwala na to przestrzeń.

Liquidambar styraciflua, powszechnie znany jako amerykańska ambrowiec, to duże, liściaste drzewo cieszące się uznaniem za gwiaździste, dłoniaste liście i spektakularne kolory jesieni, które zmieniają się od złota i pomarańczu po karmazyn i głęboki fiolet. Naturalnie występuje we wschodniej Ameryce Północnej i częściach Meksyku oraz Ameryki Środkowej, zazwyczaj dorasta do 18–25 m, czasami przekraczając 30 m, z mocnym centralnym pniem i szeroką piramidalną lub owalną koroną. Liście są lśniąco zielone, aromatyczne po zgnieceniu, a jesienią nabierają żywych barw. Drzewo produkuje drewniane, kuliste, kolczaste owocniki (zwane popularnie „kulami gumowymi”), które utrzymują się do zimy i mogą powodować nieład. Kora staje się szaro-brązowa i głęboko bruzdowana z wiekiem; młodsze gałązki mogą mieć korkowe skrzydła. Ambrowiec preferuje głębokie, wilgotne, dobrze przepuszczalne, lekko kwaśne gleby oraz pełne słońce, ale toleruje sezonowe podtopienia i krótkie okresy suszy po ukorzenieniu. Korzenie powierzchniowe mogą stać się widoczne w glebach zbitych lub płytkich. Ceniony w nasadzeniach miejskich i parkowych, gdzie przestrzeń na to pozwala, a jego drewno jest używane do produkcji mebli i forniru; aromatyczna żywica ma zastosowania historyczne.

Rosa rugosa to odporny na zimno, tworzący odrosty krzew różany, występujący naturalnie w północno-wschodniej Azji, ceniony za głęboko pomarszczone, błyszczące liście oraz intensywnie pachnące, pojedyncze do półpełnych kwiaty. Kwiaty, zazwyczaj w kolorze magenta-różowym, ale także białe, pojawiają się od późnej wiosny aż do jesieni, po czym następuje duży, przypominający pomidora owoc, niezwykle bogaty w witaminę C. Łodygi pokrywają kolce, tworząc gęsty żywopłot, przyjazny dla dzikiej przyrody, oferujący schronienie do lęgu i zimowe pożywienie dla ptaków. Niezwykle tolerancyjna na sól morską, wiatr, suszę i ubogie, piaszczyste gleby, bujnie rośnie w warunkach nadmorskich, gdzie wiele róż nie radzi sobie. Wykazuje również silną odporność na powszechne choroby róż, takie jak czarna plamistość czy mączniak. Jej rozbudowany system korzeniowy stabilizuje wydmy i skarpy, aczkolwiek jej energiczne odrosty mogą prowadzić do rozprzestrzenienia się poza zamierzone obszary, stając się inwazyjna w niektórych częściach Europy i Ameryki Północnej. W ogrodach świetnie sprawdza się jako mało wymagający żywopłot lub soliter, gdy zostanie umieszczona na pełnym słońcu, w dobrze przepuszczalnej glebie i z wystarczającą przestrzenią do rozrastania się.

Fotinia × fraseri to energicznie rosnący, zimozielony krzew lub niewielkie drzewo, cenione za efektowne, jaskrawoczerwone przyrosty, które dojrzewają do połyskującej ciemnej zieleni. Jest to hybryda pomiędzy Photinia glabra a P. serratifolia, tworzy gęste, pionowe żywopłoty i zasłony, zazwyczaj osiągając 3–5 m, jeśli nie jest przycinana. Małe, białe kwiaty wiosną przyciągają zapylaczy, a po nich pojawiają się czerwone jagody, chociaż niektórzy ogrodnicy usuwają pąki kwiatowe, aby uniknąć zapachu i owoców. Najlepiej rośnie w dobrze przepuszczalnej, umiarkowanie żyznej glebie o stałej wilgotności, a najintensywniejszy kolor uzyskuje w pełnym słońcu. Roślina dobrze reaguje na przycinanie, przez co jest idealna do formalnych żywopłotów i topiarów. W wilgotnych lub zacienionych warunkach może być podatna na plamistość liści Entomosporium; dobra cyrkulacja powietrza, higiena i podlewanie u podstawy pomagają temu zapobiegać. Powszechne odmiany, szczególnie 'Red Robin’, są szeroko sadzone w krajobrazie miejskim i podmiejskim dla całorocznej struktury i sezonowego koloru, a krzew rozwija zwiększoną tolerancję na suszę po zadomowieniu.

Arum italicum, znany potocznie jako włoski obrazek, to zimozielony aroide pochodzący z rejonu Morza Śródziemnego. Rośnie z mięsistej bulwy, tworząc strzałkowate, błyszczące liście, często pięknie marmurkowane srebrnym (odm. marmoratum). Liście pojawiają się jesienią, utrzymują przez zimę i więdną późną wiosną, kiedy roślina kwitnie. Kwiatostan składa się z jasnawozielonej pochewki otaczającej kremowy kolbę, po którym latem, kiedy liście już zniknęły, pojawiają się efektowne, stojące skupiska pomarańczowo-czerwonych jagód. Rośliny zazwyczaj osiągają wysokość 25–45 cm w liściach; owocujące łodygi mogą być wyższe. Najlepiej rozwijają się na próchnicznych, wilgotnych, ale dobrze przepuszczalnych glebach, doskonale sprawdzają się w cieniu do częściowego cienia, rozjaśniając uśpione zimowe rabaty i ogrody leśne. Włoski obrazek jest przystosowany, długowieczny i może sam się wysiewać; w niektórych regionach staje się inwazyjny, więc sadzić go odpowiedzialnie i usuwać kwiatostany po przekwitnięciu. Wszystkie części są toksyczne w przypadku spożycia i mogą podrażniać skórę, więc należy nosić rękawice i trzymać z dala od dzieci i zwierząt domowych.

Argyranthemum frutescens, powszechnie znana jako margaretka, to krzewinka wieloletnia o drewniejącej podstawie, pochodząca z Wysp Kanaryjskich. Tworzy zaokrągloną kępę o wysokości 30–90 cm, z delikatnie podzielonymi, lekko aromatycznymi szaro-zielonymi liśćmi. Od wiosny do jesieni w łagodnym klimacie wytwarza obfite kwiatostany przypominające stokrotki: żółte centralne dyski otoczone białymi, różowymi lub żółtymi płatkami, w tym wiele odmian pojedynczych, półpełnych i pełnych. Najlepiej rośnie w chłodnych, morskich warunkach, na umiarkowanie żyznych, dobrze przepuszczalnych glebach oraz w pojemnikach z doskonałym drenażem. W rejonach o gorących latach często uprawiana jako roczna, ponieważ wysoka temperatura hamuje kwitnienie i skraca żywotność. Regularne usuwanie przekwitłych kwiatów i okresowe przycinanie utrzymują rośliny zwarte i kwitnące. Odporna na wiatr i warunki przybrzeżne, przyciąga zapylacze i doskonale sprawdza się na słonecznych rabatach, w donicach na patio i w mieszanych koszach. Choć wiecznie zielona tam, gdzie nie występują mrozy, zazwyczaj zastępowana jest po 2–3 latach, gdy traci wigor.