Archiwa: Rośliny

Parthenocissus quinquefolia, powszechnie znany jako winobluszcz pięciolistkowy, to bujna, liściasty pnącze pochodzące z Ameryki Północnej. Wspina się za pomocą wąsów zakończonych przyssawkami, co pozwala mu przylegać do ścian, płotów, pni drzew i kamienistych powierzchni bez podparcia. Liście mają pięć ząbkowanych listków, które pojawiają się w kolorze brązowawym, dojrzewają do intensywnej zieleni, a jesienią zmieniają się na jaskrawoczerwone do burgundowych. Małe zielonkawe kwiaty późną wiosną przekształcają się w niebieskoczarne jagody na czerwonych szypułkach, które są chętnie jedzone przez ptaki, ale są toksyczne dla ludzi i zwierząt domowych. Może rosnąć na wysokość 9–15 m lub więcej, szybko się zakorzenia i toleruje szeroki zakres gleb, pH i poziomów oświetlenia, od pełnego słońca po głęboki cień. Często mylony z trującym bluszczem; winobluszcz pięciolistkowy ma pięć listków zamiast trzech. Chociaż po zakorzenieniu jest wszechstronny i mało wymagający, może być agresywny, więc zalecane jest regularne przycinanie i umieszczanie z dala od delikatnych powierzchni lub rynien, aby zapobiec niechcianemu rozrostowi.

Corylus avellana, leszczyna pospolita, to liściasty krzew wielopniowy lub małe drzewo pochodzące z Europy i zachodniej Azji. Zwykle osiąga wysokość 3–6 m (czasami do 8 m) i często tworzy szerokie zarośla dzięki odrostom korzeniowym. Jej zaokrąglone, miękko owłosione liście z podwójnie ząbkowanymi brzegami pojawiają się wiosną w świeżym zielonym kolorze, a w jesieni przebarwiają się na żółto. Późną zimą do wczesnej wiosny, zanim wypuści liście, pojawiają się charakterystyczne, zwisające jasnożółte męskie kotki i drobne samice z czerwonym zakończeniem; przeważa zapylenie wiatrowe, a wiele roślin jest samoniezgodnych, dlatego zapylenie krzyżowe poprawia plon orzechów. Jadalne orzechy (orzechy laskowe/cobnuts) dojrzewają pod koniec lata do wczesnej jesieni, każdy otoczony falistym okryciem. Leszczyna najlepiej rośnie w dobrze przepuszczalnych glebach gliniastych, w pełnym słońcu lub częściowym cieniu i toleruje gleby lekko kwaśne do wapiennych. Jest cennym komponentem ekosystemu, zapewniającym wczesny pyłek dla owadów, gęste schronienie dla zwierząt i dobrze reaguje na tradycyjne przycinanie dla pozyskania pni. Istnieje wiele odmian uprawnych dla produkcji orzechów i ozdobnego listowia, i może być uprawiana jako żywopłot, pniak do przycinania lub pojedynczy krzew.

Choisya ternata, znana jako meksykańska pomarańcza, to zimozielony krzew z rodziny cytrusowatych (Rutaceae), ceniony za błyszczące, trójlistne liście i intensywnie pachnące, gwiazdkowate białe kwiaty. Pochodzi z wyżynnych regionów Meksyku, tworzy gęstą, zaokrągloną kopę o wysokości i szerokości 1,5–2,5 m, dlatego doskonale nadaje się na ekran, żywopłot lub pojedynczy egzemplarz w łagodnych klimatach. Liście wydzielają słodki, cytrusowy zapach, gdy są pocierane lub miażdżone, a główny rozkwit wiosną często następuje po lżejszym powtórnym kwitnieniu pod koniec lata lub jesienią. Rośliny preferują swobodnie przesiąkającą glebę i osłonę przed najzimniejszymi wiatrami, ale dobrze radzą sobie w warunkach miejskich i krótkotrwałych okresach suszy po ukorzenieniu. Krzew jest stosunkowo wolny od szkodników, odporny na jelenie i atrakcyjny dla zapylaczy. Istnieje wiele odmian o różnych barwach i rozmiarach liści, ale gatunek pozostaje ceniony za niezawodność i łatwość pielęgnacji w strefach USDA 7–10 (z ochroną zimową na chłodniejszym końcu zakresu).

Miłorząb dwuklapowy (Ginkgo biloba) to jedyny żyjący członek starożytnej linii ewolucyjnej. To liściaste, dwupienne drzewo słynące z wachlarzowatych, często dwuklapowych liści, które jesienią zmieniają kolor na intensywny złotożółty. Pochodzi z Chin i od wieków uprawiany jest w świątynnych ogrodach. Jest niezwykle długowieczne, odporne na miejskie zanieczyszczenia, sól drogową i ubite gleby. Młode drzewa są wąskie i piramidalne, z wiekiem rozwijają szerszą koronę. Wzrost jest od wolnego do umiarkowanego. Drzewa męskie i żeńskie są osobne; samice wytwarzają owoce przypominające śliwki, których mięsista zewnętrzna warstwa ma silny, zjełczały zapach w dojrzałości, dlatego do obsadzania ulic i ogrodów preferuje się męskie odmiany. Miłorząb jest odporny na większość szkodników i chorób, wymaga stosunkowo niewiele pielęgnacji po ukorzenieniu i dostosowuje się do szerokiego zakresu pH gleby, jeśli tylko drenaż jest dobry. Jego imponujące listowie, odporność i fascynująca historia ewolucyjna czynią go popularnym drzewem ozdobnym i alejowym w klimatach umiarkowanych na całym świecie.

Pittosporum tobira, powszechnie nazywane japońską pseudo-pomarańczą, to gęsty, zimozielony krzew lub małe drzewo pochodzące z przybrzeżnych rejonów Azji Wschodniej. Tworzy zaokrąglone kopce błyszczących, skórzastych, ciemnozielonych liści ułożonych w okółkach na końcach pędów. Późną wiosną do wczesnego lata wydaje kiście małych, woskowych, białych kwiatów, które z czasem przechodzą w kremowe, uwalniając słodki zapach przypominający kwiaty pomarańczy. Następnie pojawiają się zdrewniałe kapsułki, które pękają, ukazując lepkie, pomarańczowo-brązowe nasiona przyciągające ptaki. Dorosłe rośliny zazwyczaj osiągają wysokość od 1,8 do 4,5 m oraz podobną szerokość, z dostępnymi kultywarami karłowymi i pstrolistnymi do mniejszych przestrzeni. Gatunek ten najlepiej rośnie w dobrze przepuszczalnych glebach, toleruje zasolenie oraz wiatr, i jest znany z odporności na suszę po aklimatyzacji, co sprawia, że jest podstawowym elementem krajobrazów przybrzeżnych i o stylu śródziemnomorskim. Można go przycinać do żywopłotów i topiariów, ale również prezentuje się elegancko przy selektywnym przerzedzaniu. Generalnie niewymagający, może napotkać tarczniki, wełnowce, mszyce oraz czasami plamy grzybowe na liściach w wilgotnym cieniu. Szeroko używany jako żywopłot, ekran czy roślina na rabaty, równie dobrze rośnie w dużych pojemnikach w jasnym świetle.

Borago officinalis to szybko rosnące, samoistnie rozsiewające się jednoroczne zioło pochodzące z rejonu Morza Śródziemnego, cenione za swoje intensywnie niebieskie, gwiazdkowe kwiaty i liście o zapachu ogórka. Rośliny osiągają wysokość 60-100 cm z pustymi, soczystymi łodygami i szorstkimi, kolczastymi liśćmi, które odstraszają roślinożerców i redukują utratę wody. Ogórecznik przyciąga pszczoły oraz inne zapylacze, czyniąc go wartościową rośliną towarzyszącą w ogrodach warzywnych. Jadalne kwiaty są używane świeże jako ozdoba potraw lub zamrożone w kostkach lodu, a młode liście można stosować oszczędnie dla delikatnego ogórkowego smaku. Najlepiej rośnie na dobrze przepuszczalnych glebach, tolerując słabą żyzność i krótkie okresy suszy po ugruntowaniu, choć regularna wilgoć wspiera bujny wzrost i dłuższe kwitnienie. Preferuje pełne słońce, ale w gorących klimatach korzysta z cienia popołudniowego. Pomimo powszechnego zastosowania kulinarnego, roślina zawiera alkaloidy pirolizydynowe, więc należy unikać jej częstego lub obfitego spożycia. W pojemnikach należy zapewnić głęboki doniczkę na potrzeby palowego korzenia i unikać wywracania poprzez odpowiednie rozstawienie lub podparcie na wietrznych stanowiskach.

Ananas comosus, powszechnie znany jako ananas, to roślina tropikalna z jadalnym owocem. Jest to najważniejsza ekonomicznie roślina z rodziny bromeliowatych. Ananas pochodzi z Ameryki Południowej, gdzie jest uprawiany od wielu wieków. Jest to niski, krępy, wieloletni sukulent z rozetą woskowatych, lancetowatych liści sięgających do 150 cm długości. Sam owoc tworzy się z wielu poszczególnych jagód, które zespalają się wokół centralnego rdzenia, przy czym każda jagoda ma tzw. oko, czyli szorstką, kolczastą plamkę na powierzchni ananasa.