Archiwa: Rośliny

Mesembryanthemum cordifolium (znana w środowisku ogrodniczym jako Aptenia cordifolia) to szybko rosnący, tworzący maty sukulent z rodziny przypołudnikowatych (Aizoaceae). Ma błyszczące, sercowate mięsiste liście na soczystych pędach, które łatwo korzenią się w węzłach, tworząc gęstą okrywę, tłumiącą chwasty, czy to w ogrodzie, czy jako roślina zwisająca w doniczkach wiszących. W pełnym słońcu produkuje mnóstwo drobnych, gwiaździstych, magentowo-różowych kwiatów przypominających stokrotki, które otwierają się w południowym cieple, przyciągając zapylaczy. Zwykle osiąga 10–20 cm wysokości i może rozrastać się do 60–120 cm lub więcej w sprzyjających warunkach. Pochodzi z wybrzeży i nadrzecznych siedlisk południowo-wschodniej Afryki, najlepiej rośnie w piaszczystych lub skalistych, dobrze przepuszczalnych glebach i cechuje się znaczną odpornością na suszę po ukorzenieniu. Niska, wiążąca wzrost i tolerancja na wiatr oraz słony spray czynią ją przydatną do kontroli erozji w pobliżu wybrzeży. W domu zadowala się jasnym, słonecznym oknem i ubogimi, żwirowymi mieszankami. Regularne, lekkie przycinanie utrzymuje schludny kształt i zachęca do rozkrzewiania. Chroń przed długotrwałymi przymrozkami i utrzymującą się wilgocią, które sprzyjają gniciu korzeni.

Physalis peruviana, znana jako miechunka peruwiańska lub goldenberry, to szybko rosnący, krzaczasty przedstawiciel rodziny psiankowatych, pochodzący z regionu Andów w Ameryce Południowej. Osiąga zwykle wysokość od 0,6 do 1,5 metra, ma miękko owłosione, rozgałęzione łodygi i sercowate liście. Jej bladożółte, dzwonkowate kwiaty tworzą miejsce dla pomarańczowych, wielkości marmuru jagód, które są osłonięte charakterystycznym papierowym kielichem, chroniącym owoce przed szkodnikami i wydłużającym trwałość przechowywania. Dojrzałe owoce są aromatyczne z słodko-kwaśnym, tropikalnym smakiem i można je spożywać na surowo, suszone lub jako składnik dżemów, deserów i sosów. Rośliny są samopylne, ale owady wspomagają lepsze zawiązywanie owoców. W klimatach wolnych od mrozu może być krótkowieczną byliną; w innych miejscach uprawiana jest jako jednoroczna roślina ciepłolubna, owocująca 70–100 dni po przesadzeniu. Preferuje przepuszczalną, umiarkowanie żyzną glebę i stałą wilgotność, dobrze reaguje na podpory lub klatki. Dojrzałe owoce są jadalne, ale liście, kielichy i niedojrzałe owoce zawierają glikoalkaloidy, które nie powinny być spożywane. Przy odpowiedniej ilości słońca, ciepła i umiarkowanego nawożenia, miechunka peruwiańska jest wdzięczną rośliną do doniczek lub ogrodu.

Gardenia jasminoides, znana powszechnie jako gardenia, to roślina kwitnąca z rodziny marzanowatych Rubiaceae. Pochodzi z regionów tropikalnych i subtropikalnych Afryki, południowej Azji, Australii i Oceanii. Gardenie są cenione ze względu na swoje błyszczące, ciemnozielone liście oraz wysoce aromatyczne, białe lub jasnożółte kwiaty. Zazwyczaj kwitną późną wiosną i wczesnym latem. Ich zdolność do dobrego wzrostu w dobrze przepuszczalnych, wilgotnych warunkach oraz ujmujący zapach czynią je popularnym wyborem zarówno do ogrodów, jak i jako rośliny doniczkowe. Jednakże, wymagają one szczególnej pielęgnacji dla zachowania swojej urody i zdrowia, w tym ochrony przed szkodnikami i chorobami.

Nandina domestica, znana zwyczajowo jako rajski bambus, to zimozielony lub półzimozielony krzew ceniony za delikatne, bambusopodobne pędy i koronkowe, dwupierzaste liście. Choć nie jest związana z prawdziwymi bambusami, jej wzniesiony, kępiasty wzrost i wielopędowy charakter tworzą podobny efekt architektoniczny. Nowe liście pojawiają się w odcieniach miedzi i różu, dojrzewają do połyskującej zieleni, a w chłodniejszym klimacie często zmieniają barwę na burgundową lub szkarłatną, zapewniając atrakcyjność przez cały rok. Późną wiosną do wczesnego lata pojawiają się przewiewne wiechy drobnych, gwiazdkowatych białych kwiatów, które przyciągają zapylacze, a następnie efektowne kiście czerwonych jagód, które mogą utrzymywać się przez zimę w owocujących odmianach. Rośliny zwykle osiągają wysokość 120–240 cm, z wieloma karłowatymi odmianami dostępnymi do uprawy w pojemnikach lub niskich żywopłotach. Nandina toleruje różnorodne gleby, pod warunkiem że są dobrze zdrenowane, i jest wysoce odporna na suszę po zaadaptowaniu. Rośnie najlepiej w pełnym słońcu lub częściowym cieniu, przy czym intensywne barwienie uzyskuje się przy większej ilości światła. W niektórych rejonach południowo-wschodnich Stanów Zjednoczonych może się wysiewać i jest uważana za inwazyjną; wybieraj odmiany nieowocujące lub sterylne tam, gdzie to wymagane, i unikaj sadzenia w pobliżu obszarów naturalnych.

Alstroemeria aurea, znana powszechnie jako lilia peruwiańska lub złota alstremeria, to odporna bylina tworząca kępy, pochodząca z umiarkowanych Andów w Chile i Argentynie. Rośnie z mięsistych kłączy, które wypuszczają w górę wyprostowane, ulistnione pędy o wysokości 60-120 cm. Liście są lancetowate i charakterystycznie odwrócone, skręcające się tak, że spodnia strona skierowana jest ku górze. Późną wiosną do lata rozgałęzione baldachy niosą wiele lejkowatych kwiatów w ciepłych odcieniach złotej żółci do pomarańczu, często z brązowymi lub czerwonymi plamkami na wewnętrznych płatkach. Kwiaty długo utrzymują się zarówno w ogrodzie, jak i jako cięte, przyciągając zapylaczy. Roślina rozrasta się poprzez kłącza, tworząc solidne kępy w dobrze przepuszczalnych, żyznych glebach i preferuje chłodne warunki korzeniowe przy łagodnym do umiarkowanego letnim upale. W sprzyjających klimatach może sama wysiewać się i delikatnie naturalizować, więc należy dobrze przemyśleć jej umiejscowienie i zarządzać jej rozrostem, jeśli to konieczne. Przy odpowiednim miejscu posadzenia i rutynowej pielęgnacji, Alstroemeria aurea zapewnia miesiące koloru, wraca niezawodnie co roku i dostarcza doskonałych łodyg do bukietów.

Skimmia japonica to zwarty, cieniolubny, zimozielony krzew ceniony za błyszczące, aromatyczne liście, pachnące wiosenne kwiaty oraz jaskrawe zimowe jagody. Zwykle osiąga 0,8–1,5 m wysokości i szerokości, tworzy gęste skupiska kremowobiałych po różowe pąków, które otwierają się wiosną, przyciągając zapylacze. Rośliny są zazwyczaj dwupienne: żeńskie odmiany wytwarzają spektakularne czerwone jagody zimą, gdy w pobliżu znajduje się zgodny męski okaz; niektóre odmiany są samopłodne, ale owocują obficiej z zapylaczem. Skimia rośnie najlepiej w próchnicznej, kwaśnej, dobrze przepuszczalnej glebie i nie lubi wapnia; liście często żółkną (chloroza) w warunkach zasadowych. Najlepiej rośnie w półcieniu lub pełnym cieniu, gdy jest chroniona przed silnym wiatrem i gorącym popołudniowym słońcem, co czyni ją doskonałym wyborem do leśnych obrzeży, zacienionych fundamentów oraz pojemników z ziemią dla roślin kwaśnolubnych. Wolnorosnąca i mało wymagająca po ustabilizowaniu, ceni sobie stałą wilgoć bez zalewania oraz coroczne ściółkowanie, aby zachować wilgoć i utrzymać kwasowość gleby. Jej całoroczna struktura i zimowe znaczenie czynią ją podstawowym elementem umiarkowanych ogrodów.

Volvopluteus gloiocephalus (dawniej Volvariella gloiocephala) to duży, saprotroficzny grzyb rozpoznawalny po workowatej osłonie u podstawy trzonu i łososiowo-różowym odcisku zarodników. Kapelusz ma zazwyczaj od 5 do 15 cm średnicy, jest białawy do szaro-brązowego z ciemniejszym środkiem i często lepki, gdy jest wilgotny. Krawędzie mogą z wiekiem stawać się lekko prążkowane. Blaszki są wolne od trzonu, zaczynają jako białe, a w miarę dojrzewania zarodników stają się różowe. Smukły, biały trzon nie ma pierścienia i wyrasta z wyraźnej, membranowatej osłony (volvy) w glebie. Preferuje miejsca bogate w składniki odżywcze, takie jak pryzmy kompostowe, pola ze słomą lub rżyskami, trawniki wzbogacone nawozem, a także podłoża z wiórami drzewnymi, owocując od późnej wiosny do jesieni w rejonach umiarkowanych. Choć w niektórych źródłach uważany za jadalny, można go łatwo pomylić w stadium guzikowym ze śmiertelnie trującymi białymi gatunkami Amanita; identyfikacja powinna być dokonywana dopiero wtedy, gdy blaszki stają się różowe, a cechy są wyraźne. W uprawie dobrze rośnie na dobrze pasteryzowanej słomie wzbogaconej azotem lub kompoście, w wysokiej wilgotności i z odpowiednią wymianą świeżego powietrza.

Vaccinium myrtillus, powszechnie nazywana borówką czarną, to nisko rosnący, liściasty krzew z rodziny wrzosowatych (Ericaceae), występujący naturalnie w chłodnych, kwaśnych glebach Europy północnej i górskich oraz niektórych częściach Azji. Tworzy klonalne kolonie wiotkich pędów o wysokości 10-40 cm, z małymi, jasnozielonymi liśćmi o ząbkowanych brzegach, które jesienią zmieniają kolor na karmazynowy. Pod koniec wiosny w kątach liści pojawiają się urnokształtne, bladoróżowe do zielonkawych kwiaty, po których następują pojedyncze, ciemnoniebiesko-czarne jagody z intensywnie zabarwionym karmazynowo-fioletowym miąższem. W odróżnieniu od borówki wysokiej, borówki czarne zazwyczaj owocują na jednorocznym drewnie i owocują pojedynczo, a nie w gronach. Gatunek ten jest przystosowany do rozproszonego światła leśnego i ubogich w składniki odżywcze, bogatych w próchnicę podłoży, gdzie zależny jest od mikoryzy ericoidowej dla pobierania składników odżywczych. Owoce są cenione do spożycia na świeżo, na przetwory i do tradycyjnych zastosowań ziołowych ze względu na wysoką zawartość antocyjanów. Uprawa wymaga utrzymania bardzo kwaśnej, dobrze przepuszczalnej, ale stale wilgotnej gleby, unikania wapna lub twardej, alkalicznej wody oraz ochrony dojrzewających owoców przed ptakami. Odporna na zimno, preferuje chłodne lata i korzysta z okresowego cięcia odmładzającego dla utrzymania produktywnych młodych pędów.